قارچ

  آئين كار برداشت نگهداري و حمل و نقل قارچ‏هاي تازه خوراكي پرورشي

  1– هدف

هدف از تدوين اين آئين كار ارائه روشها و نكاتي است كه رعايت آن در برداشت , آماده كردن , درجه‏بندي , بسته‏بندي , نگهداري و حمل و نقل قارچ‏هاي تازه خوراكي پرورشي ” براي حفظ كيفيت آن ” توصيه مي‏شود .

  2– دامنه كاربرد

اين آئين كار در مورد انواع فعلي قارچ‏هاي خوراكي توليد شده در ايران نظير صدفي 1 و دگمه‏اي 2 كه براي مصرف تازه و يا فرآيند صنعتي مورد استفاده قرار مي‏گيرند , كاربرد دارد .

  3– برداشت

قارچ‏هاي پرورش يافته را با توجه به شرايط كاشت و كيفيت مورد نظر در مراحل مختلف رشد برداشت مي‏كنند . چون بافت پايه قارچ‏ها در مقايسه با كلاهك لطافت كمتري دارد هر چه پايه كوتاه‏تر باشد قارچ مطلوب‏تر خواهد بود .

3-1- برداشت قارچ دگمه‏اي :

چون غشا زير كلاهك قارچ‏هاي دگمه‏اي در صورت تأخير در برداشت باز مي‏شود و به اين ترتيب كيفيت محصول كاهش مي‏يابد زمان برداشت بايد هنگامي باشد كه لاملها ظاهر نشده و ارتفاع پايه كمتر از قطر كلاهك باشد .

3-2- برداشت قارچ صدفي :

در مورد قارچ‏هاي صدفي بهترين موقع برداشت هنگامي است كه قطر سطح كلاهك حدود ده سانتيمتر بوده و پايه حتي‏المقدور از يك سانتيمتر تجاوز نكندد 3

  4– آماده كردن براي بسته‏بندي

منظور از آماده كردن براي بسته‏بندي : پاك كردن قارچ , قطع قسمت اضافي پايه , و در صورت لزوم جور كردن آن مي‏باشد .

4-1- پاك كردن :

در صورتيكه بر روي سطح قارچ‏هاي برداشت شده يا پايه آن موادي از قبيل بقاياي محيط كشت وجود داشته باشد بايد آنرا تميز نمود .

4-1-1- براي پاك كردن معمولا از اسفنج نرم با رطوبت كم استفاده مي‏شود تا فشار وارده آسيبي به قارچ وارد نكند . اين عمل بايد به نحوي انجام گيرد كه رطوبت بر روي سطح قارچ باقي نماند زيرا كه باقي ماندن رطوبت باعث تغيير رنگ يا ايجاد لكه يا لزج شدن مي‏شود .

4-1-2- در صورت لزوم مي‏توان قارچ‏ها را شستشو نمود .  بشرط آنكه در عرض مدت چند دقيقه پس از شستشو با جذب كننده‏هاي اسفنجي آنها را خشك كرد .  استفاده از جريان هوا همراه با فشار به علت كمكي كه به پلاسيدگي قارچ‏ها مي‏كند براي خشك كردن آنها مناسب نمي‏باشد .

4-2- بريدن قسمت اضافي پايه :

اگر پايه قارچ بيش از مقادير گفته شده در بندهاي 3-1 و 3-2 در همين آئين كار باشد بايد مقادير اضافي را با يك چاقوي تيز از عرض بريد .

4-3- جور كردن :

پس از طي مراحل فوق در صورتيكه جور كردن قارچ از لحاظ اندازه , رقم , رنگ 4 يا هر عامل ديگر مورد نظر باشد , قبل از بسته‏بندي مي‏تواند انجام گيرد .

  5– درجه بندي

در صورتي كه مقصود صادرات بوده و كشور خريدار خواستار درجه بندي آن باشد , قارچ‏ها را بايد مطابق با استاندارد كشور خريدار درجه بندي نمود .

يادآوري – درجه بندي قارچ بايد قبل از بسته بندي انجام گيرد .

  6– بسته بندي

6-1- بسته بندي استاندارد :

قارچ‏ها را بايد مطابق با استاندارد ملي ايران به شماره 1627 سال 1367 ويژگيهاي قارچهاي تازه خوراكي پرورشي ( تجديد نظر ) بسته بندي نمود .

6-2- بسته بندي صادراتي

در صورتيكه بسته بندي براي صادرات باشد مي‏توان مطابق با استاندارد كشور خريدار عمل نمود .

6-3- مواد بسته بندي :

موادي كه براي بسته بندي بكار مي‏روند بايد نو , تميز , عاري از بو و به ترتيبي تهيه شده باشند كه هيچ گونه تأثير منفي بر روي كيفيت محصول نداشته باشند .

6-4- استحكام جداره‏ها :

جداره‏هاي بسته بايد در حد امكان سخت و محكم باشند .

6-5- چگونگي پر كردن بسته :

قارچها را بايد طوري در بسته قرار داد كه حتي‏المقدور فاصله خالي بين آنها وجود نداشته باشد و در عين حال فشرده هم نباشند .  زيرا در صورت وجود فاصله حركات ناشي از حمل و نقل سبب سائيدگي آنها مي‏شود و فشردگي زياد نيز موجب شكستن يا لهيدگي آنها مي‏گردد .

  7– انبار كردن

7-1- شرايط عمومي :

قارچ‏هاي خوراكي در مقايسه با ساير محصولات , يكي از حساس‏ترين توليدات باغباني مي‏باشند .

قارچ‏ها را بايد حتي‏الامكان بلافاصله پس از برداشت مصرف نمود و فقط در شرايط خاص در انبار نگهداري كرد . چنانچه انتقال يا نگهداري قارچ‏هاي خوراكي پرورشي مورد نظر باشد , خنك كردن مقدماتي محصول بلافاصله پس از برداشت و قبل از بسته بندي در دماي بين دو تا چهار درجه سلسيوس , توصيه مي‏شود .

7-2- دماي نگهداري

دما بستگي به طول دوره نگهداري و مدت حمل و نقل دارد .  قارچها را مي‏توان به مدت 4 الي 5 روز در دماي 2 درجه سلسيوس و به مدت 2 الي 3 روز در دماي 5 درجه سلسيوس نگهداري كرد .

7-3- رطوبت نسبي

رطوبت نسبي مناسب براي قارچ نود درصد مي‏باشد .  رطوبت نسبي بالاتر از نود درصد ممكن است باعث ايجاد شبنم گردد كه منتج به تغيير رنگ و لزج شدن قارچ مي‏شود . در رطوبت نسبي كمتر از نود درصد قارچ‏ها پلاسيده شده , قابليت ارتجاعي خود را از دست مي‏دهند .

7-3-1- رطوبت نسبي لازم را مي‏توان بوسيله پوشانيدن مظروف قارچهائي كه نگهداري يا حمل و نقل مي‏شوند , با ورقه نازك سوراخ‏دار يا ورقه‏هاي پلاستيكي 5 كه قابليت كش آمدن داشته و داراي خلل و فرج كافي باشند , بدست آورد , به اين ترتيب پلاسيدگي به تأخير افتاده و از ايجاد شبنم جلوگيري مي‏شود .

  8– نحوه نگهداري

بسته‏ها بايد بر روي پالت قرار گرفته و در داخل اتاق سرد گذاشته شوند .  بسته‏ها بايد مطابق اصول بسته بندي بر روي هم قرار گيرند .  گردش زياد جريان هوا باعث تسريع در كاهش رطوبت شده و بدين ترتيب از كيفيت محصول كاسته مي‏شود .  در صورتيكه حمل و نقل قارچها به مسافت بسيار دور مورد نظر باشد , بايد تا موقعيكه دماي آن به حد مطلوب برسد , آنها را در داخل اتاقهاي سرد , نگهداري نمود و سپس آنها را در داخل وسايل نقليه سردخانه‏دار گذاشته و به مقاصد مورد نظر حمل كرد .

  9– بارگيري و حمل و نقل

9-1- وسايل حمل و نقل :

چون در طول انتقال عمليات سرد كردن بايد تداوم داشته باشد , لذا بايد از وسايل نقليه‏اي استفاده شود كه بتواند دماي مطلوب را حتي‏الامكان در طي حمل و نقل حفظ نمايد مثلا واگن‏هائي كه با يخ , يا كاميونها و واگنهائي كه با تجهيزات سرمازا خنك مي‏شوند .

9-2- تجهيزات خنك كننده :

تجهيزات خنك كننده وسايل حمل و نقل بايد در وضع فني مناسبي باشند به عنوان مثال : پنكه‏ها بايد در حال كار كردن باشند , مجاري و آبروهاي موجود در واگن‏هائي كه با يخ خنك مي‏شوند , بايد باز باشند .

9-3- بارگيري :

جعبه‏هاي چوبي يا مقوائي حاوي قارچ‏هاي خوراكي بايد طوري در وسايل نقليه چيده شوند كه بين آنها فضاي خالي وجود نداشته باشد تا در هنگام حمل و نقل از حركت و تكان خوردن بسته‏ها جلوگيري شود .  چنانچه بين بسته‏ها فضاي خالي باقي بماند , بايد آنرا با جعبه‏هاي خالي پر كرد .

9-4- يخ‏گيري :

مخازن يخ واگن‏هائي كه با يخ خنك مي‏شوند بايد بلافاصله بعد از بارگيري به اندازه گنجايش خود از يخ پر شوند .

9-4-1- چنانچه در نتيجه گرماي هوا يا طولاني شدن مدت حمل و نقل , يخ موجود در واگن‏ها ذوب شود , در ايستگاههاي بين راه بايد مخزن يخ را دوباره از يخ پر كرد تا اطمينان حاصل شود كه كاميونها با حداقل يك سوم ميزان يخ مخزن به مقصد مي‏رسند .

9-5- حمل و نقل :

مسير كاميونهاي حامل قارچ را بايد طوري انتخاب كرد كه مدت حمل و تكانهاي ناشي از ناهمواري راه در حداقل ممكن باشد .

  10– عمليات ضروري در موقع ورود

بعد از تخليه بار , يا بايد عمل خنك كردن همچنان ادامه يابد يا اينكه هر چه زودتر قارچها را مصرف يا فرآيند نمود .

?>